«Педагогтің кәсіби құзыреттілігі және цифрлық сауаттылығы» сауалнамасының қорытынды есебі

2025 жылдың қыркүйек айында TUTOR мектеп сүйемелдеуші мектептердің жұмыс жоспарына сәйкес с мектептер арасында педагогтердің кәсіби қажеттіліктерін анықтау, цифрлық сауаттылық деңгейін зерделеу және білім беру үдерісіндегі өзекті мәселелерді айқындау мақсатында «Педагогтің кәсіби құзыреттілігі және цифрлық сауаттылығы» тақырыбында сауалнама жүргізілді.

Сауалнамаға Тараз қаласындағы №64, №57 және №17 мектептердің педагогтері қатысты. Сауалнама Google Forms платформасы арқылы онлайн форматта ұйымдастырылды. Зерттеу жұмысына әр мектептен пән мұғалімдері, жас мамандар, фокус топ жетекшілері және сынып жетекшілері қамтылды.

Сауалнаманың негізгі мақсаты:

педагогтердің кәсіби қажеттіліктерін анықтау;
мұғалімдердің цифрлық сауаттылық деңгейін зерделеу;
білім сапасына әсер ететін факторларды анықтау;
Lesson Study, Action Research жұмыстарын ұйымдастыру қажеттілігін айқындау;
инклюзивті білім беру бағытындағы қиындықтарды анықтау;
жасанды интеллект құралдарын қолдану деңгейін саралау болды.

Сауалнама барысында педагогтерге:

цифрлық платформаларды қолдану деңгейі;
бағалау жүйесіндегі қиындықтар;
оқушылардың оқу белсенділігі;
функционалдық сауаттылықты қалыптастыру;
сабақтағы тиімді әдіс-тәсілдер;
инклюзивті білім беру;
зерттеу жүргізу дағдылары;
жасанды интеллект құралдарын пайдалану туралы сұрақтар ұсынылды.

Сауалнама нәтижелерін талдау барысында әр мектептің өзіндік кәсіби проблемалары мен қажеттіліктері анықталды.

№17 мектептің проблемалық бағыттары

Сауалнама қорытындысы бойынша №17 мектеп педагогтері арасында цифрлық платформаларды сабақ барысында тиімді қолдану деңгейінің жеткіліксіздігі байқалды. Мұғалімдердің басым бөлігі сабақ жоспарларын дәстүрлі форматта құрастыратынын және цифрлық ресурстарды жүйелі пайдалануда қиындықтар кездесетінін көрсетті.

Сонымен қатар:

саралап оқыту әдістерін қолдану деңгейі төмен екендігі;
оқушылардың оқу мотивациясының әлсіздігі;
Lesson Study зерттеу жұмыстарын жүргізуде тәжірибенің жеткіліксіздігі;
функционалдық сауаттылыққа бағытталған тапсырмалар құрастыруда қиындықтардың бар екендігі анықталды.

Педагогтердің бір бөлігі жасанды интеллект құралдарын қолдану туралы теориялық түсінігі болғанымен, тәжірибеде пайдалану дағдылары жеткіліксіз екендігін көрсетті.

Қорытынды:

№17 мектепте педагогтердің цифрлық құзыреттілігін арттыру және зерттеу мәдениетін қалыптастыру қажеттілігі анықталды.

Ұсынылған шешу жолдары:

цифрлық платформаларды қолдану бойынша практикалық коучингтер өткізу;
Lesson Study зерттеу топтарының жұмысын жандандыру;
функционалдық сауаттылық тапсырмаларын құрастыру бойынша тәжірибелік семинарлар ұйымдастыру;
ChatGPT, Canva AI, Quizizz платформаларын қолдану бойынша тәжірибелік жұмыстар жүргізу;
жас мамандарға тәлімгерлік қолдау көрсету.

№57 мектептің проблемалық бағыттары

№57 мектеп бойынша сауалнама нәтижесінде инклюзивті білім беру бағытында қиындықтардың бар екендігі анықталды. Педагогтер ерекше білімді қажет ететін оқушылармен жұмыс жүргізуде әдістемелік қолдаудың жеткіліксіздігін атап өтті.

Сонымен қатар:

бағалау критерийлерін тиімді қолдануда қиындықтар;
оқушылардың зерттеу және шығармашылық дағдыларын дамытудағы мәселелер;
оқушылардың оқу белсенділігінің төмендігі;
сабақтағы белсенді әдіс-тәсілдерді жүйелі қолданбау;
халықаралық зерттеулерге дайындық жұмыстарының әлсіздігі анықталды.

Мұғалімдердің көпшілігі цифрлық ресурстарды қолданғанымен, оларды білім сапасын арттыру мақсатында тиімді кіріктіру бойынша қосымша қолдау қажеттігін көрсетті.

Қорытынды:

№57 мектепте инклюзивті білім беру мен белсенді оқыту әдістерін жетілдіру қажеттілігі анықталды.

Ұсынылған шешу жолдары:

инклюзивті білім беру бойынша тәжірибелік семинарлар өткізу;
бағалау жүйесін жетілдіру бағытында коучингтер ұйымдастыру;
PISA, TIMSS тапсырмаларымен жұмыс жүргізу;
белсенді оқыту әдістерін тәжірибеге енгізу бойынша шеберлік сағаттарын өткізу;
цифрлық платформаларды сабақ құрылымына тиімді енгізу жұмыстарын күшейту.

№64 мектептің проблемалық бағыттары

№64 мектеп педагогтері арасында зерттеу жұмыстарын жүргізу мәдениетінің жеткіліксіздігі анықталды. Мұғалімдердің басым бөлігі Lesson Study және Action Research тәсілдерін тәжірибеде жүйелі қолданбайтындығын көрсетті.

Сонымен қатар:

педагогтердің кәсіби тәжірибе алмасу белсенділігінің төмендігі;
цифрлық ресурстарды тек презентация деңгейінде пайдалану;
оқушылардың сыни ойлау дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалардың аз қолданылуы;
сабақта саралау жұмыстарын ұйымдастырудағы қиындықтар;
мұғалімдердің рефлексия жасау дағдыларының әлсіздігі анықталды.

Жасанды интеллект құралдарын қолдану деңгейі де төмен екендігі байқалды. Педагогтердің басым бөлігі ЖИ құралдарын тек ақпарат іздеу мақсатында ғана қолданатынын көрсетті.

Қорытынды:

№64 мектепте зерттеу мәдениетін қалыптастыру және педагогтердің кәсіби белсенділігін арттыру қажеттілігі анықталды.

Ұсынылған шешу жолдары:

Lesson Study және Action Research бойынша тұрақты коучингтер өткізу;
мұғалімдердің кәсіби тәжірибе алмасу алаңдарын ұйымдастыру;
рефлексия жүргізу және зерттеу сабақтарын талдау мәдениетін дамыту;
ЖИ құралдарын сабақ жоспарлау және тапсырма дайындауда қолдану бойынша тәжірибелік жұмыстар жүргізу;
саралап оқыту әдістерін қолдану бойынша әдістемелік қолдау көрсету.

Жалпы қорытынды

Сауалнама нәтижелері серіктес мектептердегі педагогтердің кәсіби қажеттіліктерін, білім беру үдерісіндегі проблемаларды және цифрлық сауаттылық деңгейін анықтауға мүмкіндік берді.

Зерттеу қорытындысы бойынша:

педагогтердің цифрлық құзыреттілігін арттыру қажеттілігі;
зерттеу мәдениетін қалыптастыру;
Lesson Study және Action Research жұмыстарын жүйелеу;
инклюзивті білім беру тәжірибесін жетілдіру;
функционалдық сауаттылықты дамыту;
жасанды интеллект құралдарын тиімді қолдану бағытындағы жұмыстарды күшейту қажеттілігі анықталды.

Сауалнама қорытындысы негізінде серіктес мектептердің кәсіби даму жоспарына өзгерістер енгізіліп, анықталған проблемалар бойынша мақсатты жұмыстар жүргізу жоспарланды.

Ұсыныстар

Педагогтердің цифрлық және кәсіби құзыреттілігін арттыру мақсатында тұрақты коучингтер мен тәжірибелік семинарлар ұйымдастыру;
Lesson Study, Action Research жұмыстарын жүйелі жүргізу арқылы зерттеу мәдениетін қалыптастыру;
Жасанды интеллект құралдарын сабақ үдерісінде тиімді қолдану бойынша тәжірибелік қолдау жұмыстарын күшейту;
Инклюзивті білім беру, функционалдық сауаттылық және халықаралық зерттеулерге дайындық бағытындағы әдістемелік жұмыстарды жандандыру.